De Vlaamse Ouderenraad publiceerde een advies over het levenseinde met als doel een breed en genuanceerd perspectief te bieden, prioriteiten te benoemen en het thema op de beleidsagenda te houden. Aan de hand van vijf speerpunten lichten we dit toe.
-
Autonomie en eigen regie
Ouderen willen zelf richting geven aan hun leven, ook in de laatste fase: medische keuzes maken, bepalen wat betekenisvol is en kiezen waar ze sterven. Dat is een mensenrecht, maar botst vaak op grenzen zoals afhankelijkheid, taalbarrières en gebrek aan informatie. Het is onvoldoende duidelijk wie deze autonomie bewaakt, vooral bij mensen die hun wensen niet meer kunnen uiten. Daarom is duidelijke en toegankelijke informatie noodzakelijk.
-
Vroegtijdige of voorafgaande zorgplanning
Vroegtijdige zorgplanning (VZP) helpt om tijdig wensen rond zorg en behandelingen vast te leggen. Dat gebeurt vandaag vaak te laat. VZP moet een vanzelfsprekend onderdeel worden van zorg en welzijn. Het biedt rust, duidelijkheid voor betrokkenen en voorkomt beslissingen onder druk. Bovendien maakt het palliatieve zorg bespreekbaar en vermijdt het onnodige medische interventies.
-
Professionals én mantelzorgers
Palliatieve noden worden niet altijd herkend. Zowel professionals als naasten missen vaak kennis en tools. Daarom moet palliatieve zorg sterker verankerd worden in opleidingen, naast gespecialiseerde expertise. Mantelzorgers spelen een cruciale rol, maar worden nog te weinig erkend als volwaardige partner. Hun positie moet beter benut worden en ondersteuning is essentieel.
-
Sterven als sociaal proces
Sterven is sterk gemedicaliseerd, terwijl het ook een sociaal en existentieel proces is. Rouw en verlies moeten erkend worden als gezondheidsthema’s. Familie en omgeving spelen een sleutelrol, maar hebben ondersteuning nodig. We pleiten voor een herwaardering van rituelen en een normalisering van het levenseinde.
-
Verbreding van de euthanasiewetgeving
Het debat over levenseinde is vaak te juridisch en te eng. Wij vragen meer aandacht voor diversiteit en inclusieve palliatieve en rouwzorg. Thema’s zoals euthanasie bij verworven wilsonbekwaamheid en levensmoeheid vragen zorgvuldigheid. We pleiten voor een verbreding van de wetgeving en stellen ook de vraag naar mogelijke versoepeling rond levensmoeheid.
Je kan deze tekst gebruiken om te communiceren naar jouw ouderenraad, als je het thema ook inhoudelijk wil meegeven.
Je kan het integrale advies hier lezen.
☚ Keer terug naar de overzichtspagina van het dossier over levenseinde met de gespreksstarters.
