Op campus Kantienberg van de Arteveldehogeschool in Gent ritsen generaties in elkaar. Wat begon als een project om eenzaamheid tegen te gaan, groeide uit tot een warme plek waar ouderen en studenten elkaar ontmoeten en waar vriendschappen ontstaan. Hier geen verplichtingen, geen etiketten, maar wél ruimte voor gesprek, spel en verbinding. De Rits bewijst dat samen tijd doorbrengen over generaties heen niet alleen waardevol, maar ook leerrijk kan zijn. Wij spraken met bezieler Jolien Allart.
Samen iets nieuws in elkaar ritsen
In de ontmoetingsruimte van De Rits heerst een warme drukte. Twee studenten van de opleiding Mondzorg spelen rummikub met Rita (82), terwijl Eddy (68) zijn vaardigheden op de laptop toont. Aan een tafel wordt koffie gedronken, gelachen, verteld en geluisterd.
Achter het succes van De Rits staat onder andere Jolien Allart, ergotherapeut en gerontoloog van opleiding. Ze studeerde zelf aan de Arteveldehogeschool en werkt er vandaag als docent en onderzoeker binnen het domein Active & Healthy Aging. “De Rits past helemaal binnen dat onderzoeksdomein”, vertelt ze. “Het is een innovatief project dat mensen bij elkaar brengt op een eenvoudige maar toch bijzondere manier.”
Het idee voor De Rits ontstond tijdens de Warmste Week van 2024, toen ‘eenzaamheid’ het centrale thema was. “We dienden ons voorstel in en dat werd goedgekeurd,” legt Jolien uit. “Vanaf januari zijn we met een kleine stuurgroep van studenten en ouderen beginnen nadenken: waar richten we onze ruimte in, hoe maken we de plek zichtbaar, wie willen we bereiken? Ook de naam hebben we samen gekozen. Een rits brengt twee delen samen tot één geheel - dat vonden we een mooie metafoor voor wat we hier willen doen.”
De inrichting van de ontmoetingsruimte, gelegen in de gebouwen van de Arteveldehogeschool in Gent, gebeurde met de hulp van Kringwinkel Ateljee. “We wilden een warme, huiselijke plek creëren. De deur van De Rits staat letterlijk altijd open. Iedereen kan zonder afspraak binnenwandelen voor een babbel, een spelletje rummikub of gewoon een kop koffie. Eén van onze vrijwilligers, Rita, zet zich bovendien bewust zo dat ze zichtbaar is vanuit de gang,” lacht Jolien.
"Een rits brengt twee delen samen tot één geheel - dat vonden we een mooie metafoor voor wat we hier willen doen."
Jolien Allart - De Rits
Een woonkamer op school
Voor veel studenten is De Rits uitgegroeid tot een veilige thuishaven. “Zeker voor wie op kot zit of van ver komt, is het een warme plek om even tot rust te komen,” zegt Jolien. “Ook internationale studenten met heimwee vinden hier hun draai. En ook voor ouderen die de deur uit willen, zonder verwachtingen of verplichtingen, biedt het kansen. Ze kunnen hier rustig in de zetel gaan zitten met een kopje koffie en genieten van een ongedwongen babbel of net heel actief het contact met de studenten opzoeken.”
De uitwisseling werkt in beide richtingen: “Ouderen vertellen ons dat ze energie halen uit het contact met jongeren.” Toch beseft Jolien dat het niet vanzelfsprekend is voor ouderen om zomaar een campusgebouw binnen te stappen. “Daarom trekken we ook zelf naar buiten. We staan bijvoorbeeld regelmatig op de Vrijdagmarkt met koffie en flyers, en tijdens de Ouderenweek organiseren we openlesdagen. Zo kunnen ouderen op een laagdrempelige manier kennismaken met onze werking.”
Toegankelijkheid is voor Jolien en haar team een absolute prioriteit. “Onze ruimte is rolstoeltoegankelijk en de aangepaste toiletten liggen vlakbij. Maar we wilden nog een stap verder gaan. Sinds kort hebben we onze eigen riksja - de ‘Ritsja’! Daarmee kunnen we ouderen ophalen of naar huis brengen,” glundert ze.
Activiteiten die verbinden
De activiteiten van De Rits zijn opgebouwd rond zes thema’s: media, cultuur, natuur, creatie, gezondheid en vakkennis. “Die thema’s helpen ons om richting te houden in onze ideeën, maar we houden het bewust breed. Zo kan het gaan over leren werken met sociale media, een fotoalbum maken of samen plantjes stekken,” vertelt Jolien.
"De mooiste momenten zijn die waarin je ziet dat er écht verbinding ontstaat. Dan weet ik dat mijn werk loont."
Jolien Allart - De Rits
Om zicht te krijgen op de interesses van wie in De Rits over de vloer komt, werd er een slim systeem met invulkaartjes bedacht. “Iedereen die wil, vult een kaartje in met hun naam en interesses. Die kaartjes hangen we aan een touw en mensen met dezelfde interesses worden samengebracht.” Maar het team van De Rits ziet in alles een kans om mensen samen te brengen. “Onlangs kregen we een kast die nog in elkaar gezet moest worden,” vertelt Jolien. “We hebben gewacht tot we twee studenten en een oudere vonden die dat graag samen wilden doen. Zo maak je van iets praktisch een verbindend moment. Samen dingen doen, schept een band.”
In enkele maanden tijd heeft De Rits een vaste plaats veroverd op de campus én in de harten van wie er over de vloer komt. Sinds de officiële opening op 24 april 2025 werden bij dit project al maar liefst 46 ouderen en 112 studenten betrokken.
Jolien: “De mooiste momenten zijn die waarin je ziet dat er écht verbinding ontstaat - wanneer iemand zegt: “Tot volgende week!” of wanneer studenten en ouderen elkaar spontaan opzoeken. Dan weet ik dat mijn werk loont.
Anders leren kijken naar ouderen
De Rits ontstond oorspronkelijk binnen de opleiding Ergotherapie. “Toen ik nog lesgaf, besloot ik de papieren casussen waarmee we werkten om situaties te bespreken, te vervangen door echte mensen”, zegt Jolien. “Je leert zoveel meer van échte ontmoetingen. Studenten die bij ons over de vloer komen, krijgen nog voor ze een stage aanvatten de kans om ouderen te leren kennen. Dat maakt dat ze zich beter kunnen voorbereiden op de uitdagingen van het werkveld.”
"Studenten in zorgrichtingen komen tijdens hun stage vaak in contact met ouderen die zorgbehoevend zijn. Bij De Rits leren ze ouderen kennen die actief, nieuwsgierig en energiek zijn."
Jolien Allart - De Rits
Die manier van werken heeft een belangrijke impact op hoe de studenten naar ouderen gaan kijken. “Studenten in zorgrichtingen komen tijdens hun stage vaak in contact met ouderen die zorgbehoevend zijn. Bij De Rits leren ze ouderen kennen die actief, nieuwsgierig en energiek zijn. Ze bouwen een vriendschappelijke band op in plaats van een professionele relatie. Zo leren ze kijken naar het menselijke, niet enkel naar de medische situatie.”
Arlette (90): "De Rits geeft me energie"
Eén van de vaste bezoekers is Arlette Corbisier (90), een voormalige leerkracht die in een assistentiewoning in het centrum van Gent woont. “Ik kwam met Jolien in contact tijdens de opening van de binnentuin van Campus Leeuwstraat” vertelt ze. “Ik vertelde over mijn grootmoeder, die vroedvrouw was, en het handboek verloskunde dat ik van haar geërfd heb. Later mocht ik dat verhaal komen delen bij De Rits - dat was zo’n mooie ervaring. Sindsdien kom ik geregeld eens langs.”
Arlette geniet vooral van de gesprekken met studenten. “Ik heb altijd in het onderwijs gestaan en ben nog steeds geïnteresseerd in de leefwereld van jonge mensen. De studenten hier zijn zo open en vriendelijk. Eerst dacht ik dat ze verplicht werden om met ons te praten,” lacht ze, “maar nu weet ik dat zij ook genieten van deze ontmoetingen.”
Arlette merkt op dat niet alle ouderen meteen de stap durven zetten. “Sommigen weten gewoon niet wat ze missen. Misschien helpt het als de studenten ook eens in assistentiewoningen of woonzorgcentra langskomen om verhalen te verzamelen. En tja, wie weet komen ze dan wel graag eens mee met de ‘Ritsja’”, zegt ze met een knipoog.
Arlette (90)
Studenten Marthe (20) en Lara (21): "De ouderen zijn onze trouwste supporters"
Ook Marthe Roman (20), studente Ergotherapie, voelt zich helemaal thuis bij De Rits. “Het is mijn woonkamer op school,” zegt ze. “Als ik hier binnenkom, valt er meteen een last van mijn schouders. Je wordt onthaald met thee, koffie en koekjes - maar vooral met warmte.”
De ontmoetingen met ouderen hebben haar blik op zorg veranderd. “In de lessen ligt de focus vaak op ziektebeelden en beperkingen. Hier draait het om uitwisseling, niet om hulpverlening. Ik leer de mens achter de oudere persoon kennen. Dat heeft mijn manier van kijken écht veranderd.”
Ook op persoonlijk vlak heeft De Rits haar gevormd. “Vroeger stapte ik niet snel op iemand af. Hier word je vanzelf opgenomen in de groep. Dat heeft me meer zelfzeker en socialer gemaakt.” Tijdens de examenperiode vond ze er zelfs steun: “De oudere bezoekers en vrijwilligers waren onze trouwste supporters. Hun peptalks deden wonderen.” Haar favoriete activiteit? “Rummikub met Rita! We doen dat al vanaf het begin. Het is meer dan een spel - we hebben echt een vriendschap opgebouwd.”
Naast Marthe schuift ook Lara Liessens (21) aan, die enthousiast vertelt over ‘De Rits Zomert’, een reeks zomeractiviteiten die ze met een vriendin opzette. “Omdat De Rits tijdens de zomervakantie dicht was, hebben we zelf enkele activiteiten op poten gezet. We gingen wandelen en samen dansen op de Gentse Feesten. Jolien heeft van een foto van die avond een puzzel laten maken - een mooie herinnering voor de donkere herfst- en winterdagen.”Marthe (20) en Lara (21)
Meer informatie
Lees meer over De Rits en hun activiteiten op www.arteveldehogeschool.be/rits.
